Phân tích bài Một thời đại trong thi ca

0

Phân tích bài Một thời đại trong thi ca

Bài làm

“Một thời đại trong thi ca” tựa đọc bản tiểu luận diễn đạt bằng lời văn sắc sảo, súc tích và tài hoa trúng cái thần thái đặc sắc của toàn bộ cái “tôi” của phong trào thơ Mới. Loáng thoáng một chút Hoài Thanh nhẹ nhàng, tinh tế với nụ cười hóm hỉnh. Đó là những cảm nhận bước đầu khi tôi đọc “Một thời đại trong thi ca” của Hoài Thanh. Càng nghiền ngẫm từng câu chữ, tôi như càng phát hiện thêm nhiều điều thú vị từ tác phẩm này.

Hoài Thanh (1909 – 1982) là một trong những nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của nền văn học Việt Nam hiện đại. Tác phẩm “Thi nhân Việt Nam” là một tuyển tập thơ xuất sắc tuyển chọn chính xác, bình thơ tinh tế, có giá trị tổng kết sâu sắc. “Một thời đại trong thi ca” trích từ cuốn “Thi nhân Việt Nam”. Tác phẩm đã tổng kết phong trào thơ mới, nhìn lại một phong trào thơ mới từ đầu cho đến năm 1940, 1941.

Trước hết, đoạn trích xoay quanh giữa hai vấn đề thơ mới và thơ cũ. Tác giả mở đầu đoạn trích bằng một câu nói: “Ta hãy định nghĩa thế nào là thơ mới và luôn thể hoặc ta sẽ tìm được cái nghĩa chính đáng của danh từ thơ cũ”. Tác giả đưa ra định nghĩa của ông Phan Khôi thơ mới tức là thơ tự do để rồi kết luận thơ mới còn rộng hơn cả thơ tự do. Thơ mới là sự cách tân văn học có sự chuyển đổi lớn mạnh trong giới văn học làm thay đổi diện mạo bộ mặt văn học. Thơ mới là sự đổi mới trong thơ, có thể đổi mới về ngôn ngữ, về thể loại, tuy thay đổi nhưng vẫn giữ nguyên tính dân tộc. Thơ mới là sự góp mặt của cái tôi cá nhân trên tao đàn thỏa sức tung hoành nỗi niềm riêng tư. Hoài Thanh đã tổng kết lại sự thay đổi của thơ mới không chỉ ở hình thức (thể thơ, nhịp điệu, hình ảnh…) mà còn đổi mới về tinh thần thơ mới (cái tôi cá nhân) trong bài viết của mình. Những luận điểm, luận cứ hết sức thuyết phục bằng ngòi bút phê bình đạt đến trình độ cao đã khẳng định tài năng mẫu mực của ông. Sau những lý lẽ ta thấy thấp thoáng một cái tôi trữ tình của tác giả: tinh tế, tài hoa, duyên dáng, pha chút dí dỏm kín đáo.

Phân tích bài Một thời đại trong thi ca

Loading...

Đặc biệt khi tìm hiểu tác phẩm không thể không nhấn mạnh tới đoạn trích mà Hoài Thanh đánh giá tổng kết về các đặc trưng nổi bật của cái tôi trong thơ Mới. “Đời chúng ta nằm trong vòng chữ tôi, mất bề rộng ta đi tìm bề sâu”. Dường như những nhà yêu nước – những người trí thức kia đã làm nên cuộc cách mạng thơ ca bản ngã của cái tôi cá nhân. Họ thoát ra khỏi khuôn khổ chật hẹp của xã hội phong kiến. Trong mỗi tác phẩm không còn là cái “ta” chung, cái tôi đã được khẳng định. Xã hội dường như quay lưng với họ, họ cảm thấy bơ vơ lạc lõng giữa cuộc đời, họ thấy chán ghét cuộc đời này. Chính vì chán ghét thực tại, các nhà thơ đi tìm cuộc sống cho riêng mình. “Nhưng càng đi sâu càng lạnh”. Dù có đi tìm một thế giới riêng như Tản Đà thì họ cũng không thể quên được thực tại đau lòng. Càng thấy được bộ mặt thật của xã hội bao nhiêu thì càng đau đớn và cô đơn giữa cuộc đời bấy nhiêu. Mỗi nhà thơ mang một nỗi buồn dân tộc sâu sắc, bằng cách bằng cách này hay cách khác họ đều biểu lộ lòng yêu nước thầm kín. “Ta thoát lên tiên cùng Thế Lữ, ta phiêu lưu trong trường tình cùng Lưu Trọng Lư, ta điên cuồng với Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, ta đắm say cùng Xuân Diệu… Ta ngơ ngẩn buồn trở về hồn ta cùng Huy Cận. Đánh giá chính xác mỗi bản ngã nghệ thuật nổi bật nhất của các nhà thơ tiêu biểu, Hoài Thanh đã tạc dựng thành công cả một phong trào thơ lãng mạn trong cuộc cách tân hiện đại hóa thơ ca 1932-1945.

Tóm lại, đoạn trích “Một thời đại trong thi ca” đã phân tích cơ sở xã hội lịch sử, cơ sở tư tưởng tâm lý dẫn đến sự ra đời của phong trào thơ Mới, miêu tả quá trình vận động của nó, phân loại các khuynh hướng, nhận dạng phong cách và đánh giá thành tựu trong việc cách tân hiện đại hóa thơ Việt Nam. Từ tác phẩm, Hoài Thanh xứng đáng là đại diện chính thức của phong trào thơ này.

Đánh giá bài viết