Cảm nhận bức tranh mùa hè trong bài “Cảnh ngày hè”

0

Cảm nhận bức tranh mùa hè trong bài “Cảnh ngày hè”

Bài làm

Nguyễn Trãi được biết đến không chỉ là một nhà thơ lớn mà còn là nhà chính trị tài ba. Ông là người yêu thiên nhiên, đất nước con người và luôn đau đáu một niềm yêu nước thương dân. Nỗi lòng ấy của Nguyễn Trãi được bộc lộ rõ nét qua bài thơ Cảnh ngày hè. Đọc bài thơ ta cảm nhận được bức tranh mùa hè nơi miền quê tươi vui rộn rã.

Mở đầu câu thơ ta thấy được tâm thế ung dung, thanh thản của nhà thơ:

“ Rồi hóng mát thuở ngày trường”

Câu thơ cho ta liên tưởng nhà thơ đang ngồi hóng mát dưới bóng cây. Trước đây Nguyễn Trãi tất bật với công việc triều đình nhưng nay lui về quê, ông có những phút giây thư thái hoà mình vào thiên nhiên. Một phút thanh nhàn với bậc khai quân tận trung tận lực giúp vua giúp nước thật đáng quý biết bao. Câu thơ lục ngôn ngắt nhịp 1/2/3, chữ rồi đứng riêng đầu câu thơ nhấn mạnh sự an nhàn rỗi rãi. Nguyễn Trãi có cả một ngày trường rỗi rãi, thuở ngày trường làm tăng sự chú ý ở bạn đọc. Cả câu thơ không chỉ là hình ảnh Nguyễn Trãi ngồi hóng mát mà nó toát lên nỗi niềm tâm sự của tác giả: nhàn rỗi nhà thơ có thời gian hóng mát cả một ngày dài. Xã hội suy yếu, nguyện vọng ý chí của nhà thơ đã bị vùi dập cho nên ông tìm cách từ quan về ở ẩn, phải dành cả ngày trường hóng mát để vơi đi tâm sự, vơi đi gánh nặng đang đè trên vai.

Xem thêm:  Cho đề bài Kể về một chuyến đi đã đem lại cho anh (chị) nhiều cảm xúc (một lần về quê, một chuyến tham quan du lịch). Em hãy viết đoạn văn mở bài cho bài viết đó

Nguyễn Trãi về với thiên nhiên, hoà mình vào thiên nhiên để cảm nhận bức tranh thiên nhiên tràn đầy sức sống:

“ Hoè lục đùn đùn tán rợp giương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương”

Cảnh mùa hè qua cái nhìn và cảm nhận của Nguyễn Trãi bừng bừng sức sống. Cây hoè đang buông sắc lục tạo không gian xanh. Cái nhìn thien nhiên của Nguyễn Trãi có sự bao quát, vừa gợi sức sống của không gian trong động từ đùn đùn lại vừa gợi cảm giác phóng khoáng qua chữ rợp. Màu lục của hoa hoè làm nổi bật sắc đỏ của hoa lựu. Động từ phun được tác giả sử dụng để miêu tả hoa lựu nó khác với từ lập loè mà trước đây đại thi hào Nguyễn Du đã từng nhắc đến:

“ Dưới trăng quyên đã gọi hè

Loading...

Đầu tường lửa lựu lập loè đơm bông”

Lửa lựu lập loè trong thơ Nguyễn Du thiên về tả hình sắc còn trong thơ Nguyễn Trãi thiên về sức sống. Những bông thạch lựu bung nở tựa hồ như một cơn mưa hoa. Tầm nhìn của Nguyễn Trãi đi từ gần ra xa, câu trên tả sắc, câu dưới tả hương. Thiên nhiên ấy cũng chan chứa biết bao cảm xúc, lúc tươi mát lúc phun trào, lúc dịu nhẹ lan toả. Để ròi cuối cùng đọng lại là cảm giác man mác tiếc nhớ của sen hồng lúc cuối hè. Cảnh vật như một bức tranh cổ tích được vẽ bằng lòng yêu thiên nhiên, con mắt đa cảm của người nghệ sĩ giàu lòng ham sống với đời.

Xem thêm:  Nghị luận về câu nói “Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”

Bức tranh mùa hè không chỉ hiện lên với đường nét màu sắc mà còn có sự xuất hiện của âm thanh. Nguyễn Trãi đã trải lòng mình để lắng nghe những âm thanh của cuộc sống, thiên nhiên:

“ Lao xao chợ cá làng ngư phủ

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương”

Lao xao chợ cas là âm thanh đặc trưng của làng chài, là dấu hiệu của sự sống con người. Có mọt sự chuyển đổi cảm xúc trong cách lắng nghe những âm thanh của cuộc sống. Âm thanh được cảm nhận từ xa đến gần, từ lao xao đến dắng dỏi. Bức tranh mùa hè được miêu tả vào buổi chiều nhưng không buồn bã tĩnh lạng mà trái lại sối động rộn rã. Dường như Nguyễn Trãi đã chủ động hướng lòng mình về với chợ, làng ngư phủ để thấy bản thân không còn xa cách với đời thường. Lắng tai nghe, Nguyễn Trãi cảm nhận được tiếng ve inh ỏi như tiếng đàn. Đó là những âm thanh rộn rã tươi vui của thiên nhiên và cuộc sống. Bức tranh thiên nhiên sống động đã hàm chứa một nội dung thông ddiejp thẩm mĩ đánh động tâm tư của nhà thơ. Cuộc sống của ông không phải cuộc sống của một ẩn sĩ lánh đời mà chính là phản chiếu một tâm hồn yêu đời thiết tha, vẫn đón nhận được niềm vui trong cuộc sống thanh bình để quên đi những ưu tư phiền muội.

Xem thêm:  Phân tích khổ hai bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Thiên nhiên được nhà thơ miêu tả bằng các động từ mạnh, các tính từ sắc thái hoá góp phần diễn tả bức tranh mùa hè tràn đầy sức sống. Cảnh vật thiên nhiên ở đây mang vẻ dân dã, giản dị đời thường nhưng cũng hết sức tinh tế gợi cảm. Cả thiên nhiên và cuộc sống con người đều tràn đầy sức sống. Điều đó cho thấy một tâm hồn khao khát sống, yêu đời mãnh liệt tinh tế và giàu chất nghệ sĩ của tác giả.